2-7- نقش عوامل طبيعي بر شهر گرمسار

پراكندگي شهرهاي ايران در عرض هاي مختلف جغرافيايي تفاوت در ويژگيهاي اقليمي , زيست محيطي و ساير شرايط طبيعي را بازگو مي كند . بدين ترتيب پراكندگي نقاط شهري , چهره و منظره جغرافيايي آنها شرايط اقليمي و ارتفاع گزيني تابعي است از موقعيت هندسي اين شهر كه بطور نسبي در شرايط جغرافيايي شهرها موثر واقع مي شوند .
در اين ميان بخش شمالي كشور علي رغم محدوديت هاي سرزمين ( وسعت كم , كوهستاني بودن منطقه ) به تراكم بيشتر شهرها امكان داده است . در صورتيكه بخش مياني و جنوبي علي رغم وسعت سرزمين و محدوديت ارتفاع به چنين تراكمي اجازه نداده است . تنها عامل موثر در شكل گيري شهرها اين مناطق منابع آب مي باشد و اكثر سكونتگاههاي استاني از دوره باستان تا حال در اطراف منابع آبهاي جاري و زيرزميني استقرار يافته و با بهره برداري از اين منبع رشد يافته و به شهرهاي بزرگ تبديل شده اند .
عامل اصلي استقرار انسان و بوجود آمدن سكونتگاههاي در دشت خوار يا گرمسار نيز جريان مداوم رودخانه حبله رود مي باشد اين رود آب خود را از ارتفاعات اطراف فيروزكوه و كوههاي ديگر البرز مركزي دريافت داشته و با توجه به شكل رشته كوه البرز جريان خود را ميان اين كوهستان و دره هاي آن جريان يافته و سرانجام وارد دشت گرمسار شده .
جريان مداوم حبله رود باعث حاصل خيزي خاك دشت گرمسار شده و همانطور كه بيان گرديد از دوره باستان تا زمان سكونتگاههاي روستايي و شهري در آن به بركت اين رود بوجود آمده است . اگر چه اقليم منطقه گرم و خشك و ميزان ريزش نزولات جوي كم و پوشش گياهي آن فقير مي باشد اما جريان مداوم رودخانه حبله رود ساير عناصر طبيعي را تحت الشعاع قرار داده است .
اگر به بافت اوليه شهر گرمسار توجه نماييم مي بينيم كه هسته اوليه اين شهر در كنار يكي از شعبات حبله رود كه پس از رسيدن با دشت گرمسار به نهرهاي متفاوتي تقسيم مي شود بوجود آمده است .
قبل از توسعه شهر گرمسار اين شهر بصورت دهكده اي و در كنار نهر آب روستايي لجران شكل گرفته و به نعمت اين نهر توسعه يافته , نهر آب روستايي لجراني كاملاً از كنار بافت قديمي شهر عبور مي كرد . و عناصر اصلي شهر مانند مسجد جامع , بازار محلات همگي در كنار شهر بوجود آمده اند .
همچنين از نظر خاك و حاصلخيزي آن نيز شهر گرمسار بر روي رسوبات حبله رود كه از نظر حاصلخيزي هم نسبت به زمينهاي بالا دست و پايين دست نيز مرغوب تر است استقرار يافته است و اين امر باعث رونق زراعت و كشاورزي منطقه شده است و در بخشهايي بعد اشاره مي گردد كه توليدات كشاورزي گرمسار موجب گرديده اين شهرستان يك قطب كشاورزي در سطح استان مطرح باشد و به صورت مستقيم و غير مستقيم اشتغال زايي قابل توجهي را كشاورزي شهرستان گرمسار به خود اختصاصي داده است :
از عوامل طبيعي در شكل گيري و رشد و توسعه شهر گرمسار نقشي بسيار مهمي را دارد و در اين ميان وجود آب رودخانه دائمي حبله رود و زمينهاي حاصلخيز دشت گرمسار نقش اصلي را داشته و مي توان بيان كرد كه حيات اين منطقه بستگي به حيات رودخانه حبله رود دارد .