(4-1) آبهاي معدني :
يكي از راههاي جلب گردشگران به وجود
آوردن امكانات استفاه از منابع آب معدني
در مجاورت چشمه هاي معدني است . اين
منابع طبيعي در مراكزي موسوم به ايستگاه
آب معدني قابل استفاده ميگردد كه
داراي امكانات و تأسيسات مختلف به منظور
گردش و درمان براي سياحان است ، آب معدني
جزو اولين داروهاي طبيعي بشر بوده كه
آثار استفاده از آن چندين هزار سال قبل
تاكنون وجود دارد . استفاده علمي از
آبهاي معدني پس از شناخت تركيب و اثرات
درماني آن در قرن اخير تحقق يافته است
.
در
كوهپاية شمالي سياه كوه به سمت گرمسار
در بين قشرهاي رسوبي ، چشمههاي آبي
وجود دارند كه اغلب از نوع آبهاي معدني
هستند و اهم اين چشمه ها عبارتند از :
الف) چشمه شاه ( شاه چشمه ) :
چشمه
شاه در قشرهاي رسوبي دامنة شمالي سياه
كوه و در درهاي كم عمق با جهت شمالي –
جنوبي و عرض تقريبي 20 متر واقع شده است .
آب از حوضچة طبيعي و دايرهمانند به قطر
دو متر خارج مي شود و از مجراي باريكي
عبور مي كند و به حوضچة طبيعي ديگري به
قطر تقريبي دو متر و عمق يك متر وارد مي
گردد و پس از عبور از اين محل در زمينهاي
اطراف فرو مي رود . آب چشمه شاه در ايام
گذشته بوسيل مجراي سنگي به دو ساختمان
واقع در 6و7 كيلومتري شمال اين چشمه به
نامهاي حرمسرا و قصر شاه عباسي هدايت مي
شده است . در طول اين نهر سنگي ، حوض هايي
براي جمع آوري
و ذخيرة آب وجود داشته كه آثار آن نيز در
حال حاضر مشاهده مي شود . مجراي سنگي از
تخته سنگهايي با طول در حدود يك متر بنا
گرديده و اين سنگها ناو مانند و به شكل
مجرايي با عرض تقريبي بيست و عمق ده
سانتي متر تراشيده شده و براي جلوگيري
از بههدر رفتن آب انتهاي سنگها به صورت
قفل و بست بهم متصل گرديده است .
ب)
چشمه عين الرشيد :
چشمه ديگري به نام عين الرشيد معروف
است و در شمال غربي چشمه شاه و سه
كيلومتري جنوب غربي ساختمان شاه عباسي و
در جنوب بناي قصر عين الرشيد واقع شده
است . چشمه مزبور در جنوب غربي قلعه عين
الرشيد قرار دارد و آب آن از دو نقطه
خارج مي گردد و در سرازيري تپه جريان مي
يابد و در مسير خود چند حوضچة كوچك طبيعي
بوجود آورده و سرانجام در زمينهاي اطراف
قلعه فوق فرو مي رود .
پس از
بررسي آزمايشگاهي آب چشمه هاي مذكور
مشخص گرديده كه آب چشمه شاه و عينالرشيد
در رديف آبهاي معدني كلروسولفات كلسيم و
منيزيم است . باقيماندة خشك آب عينالرشيد
در حدود سه برابر باقيمانده آب چشمه شاه
مي باشد . چون آبدهي اين دو چشمه كم و
دسترسي به آنها مشكل است از نظر بهره
برداري و استفاده درماني قابل توجه نمي
باشد . آشاميدن آبهاي سولفات سديم و
منيزيم برحسب مقدار سولفات سديم و
سولفات منيزيم آنها ، صفرا آور و ملين يا
مسهل است . آبهاي سولفات كلسيم مدر و دفع
كننده فضولات بخصوص اوره و كلرورها
هستند و در صورتي كه گرم باشند اثر تسكين
دهنده نيز دارند. آبهاي سولفات كلسيم
براي درمان تظاهرات نور و آرنزيتيك
بيماريهاي كبدي و صفراوي يا كليوي ،
حالات نقرسي ، روماتيسم و درد مفاصل و
غيره استفاده مي شود .
(6)