|
((….پس
از يك سواري كوتاه به راه سنگ فرش رسيديم .
عرض اين جاده چهار تا پنج متر بود . سطح
برجسته آن از سنگهاي تراش نخورده در
اندازه هاي
مختلف ، به صورت جزم و جفتي ساخته شده بود و
كمي بالاتر از زمينهاي دو طرف قرار داشت .
ميانگين سنگها غالباً 50 سانتيمتر بود .
جاده به صورت مستقيم در جهت جنوبي با 15
درجه به طرف غرب مي رفت . قسمتهايي از جاده
از بين رفته بود و ديده نمي شد . سطح آن
پوشيده از شوره و در بين سنگها بوته ها
گياه ((رمسي)) روييده بود .
شيارهايي كه در جهت شرق بر اثر جريان
آب ايجاد شده ، اين جاده زيبا را در فصول
كوتاه تخريب كرده بود . انسان از نفوذ عميق
آب در قلب اين اراضي به ظاهر هموار شگفت
زده مي شد . كف جاده صاف و صيقلي شده و لايه
اي از خزه روي آن را پوشانده بود . حركت روي
آن به دشواري صورت مي گرفت . شترها از شانه
باريك جاده، محكم و با اطمينان حركت مي
كردند .
اين راه سنگ فرش كه ساخته دست انسان
است ، مانند نوار مستقيمي از ميان كوير
عبور مي كند و به عنوان يك
اثر جالب با كانال سوئز كوس برابري مي
زند . به چه قدرت عمل باور نكردني عظيمي
نياز بود ، تا جاده را با سنگهاي سختي كه
آوردن آنها به
اين محل خود يك سفر طولاني چند روزه لازم
داشته است فرش كنند . آيا اين راه كه به جز
ازميان كوير سخت از جاي ديگر عبور نمي كرده
ارزش اين تلاش را داشته است ؟ اين جاده كه
امروزه ديگر استفاده اي ندارد و حداكثر
مورد استفاده صحرانشينان فقيري است كه
احشام خود رابراي چريدن ( چراندن ) به سياه
كوه مي برند ويا در آن جا به جمعآوري هيزم
مي پردازند ، بايد زندگي پر جنب و جوشي را
از نظر رفت و آمد كاروانها پشت سر گذاشته
باشد …))
مجدداً مسيلهاي بزرگي راه را قطع مي
كردند . بقاياي دو پل سنگي از روي آنها ميگذشت
. اسكلت شتري در كنار يكي از آنها مانند
نگهباني تنها خودنمايي ميكرد.))
متذكر
مي شود هنگامي كه چشم انداز كاروانسرا شاه
عباسي نمايان مي گردد ، راه سنگ فرش جاي
خود را به راههاي متعددي كه به موازات
يكديگر به دامنه كوهي منتهي ميشوند ، مي
دهد .
معماري و روش ساخت و مصالح :
به منظور احداث اين جاده در مناطق
كويري ، در نقاطي كه زمين در اثر وجود آب و
نمك زياد لجني يا پوك بوده
بابكاربردن مساعي فراوان ، جسم راه
سنگ ريز شده و در جايي كه سنگ نبوده با خرده
آجر راه ساخته شده به طوري كه باريكه اي در
زمين سست و باتلاقي يا نمكي متراكم شده و
قابل بارگذاري گرديده است .
سطح جاده داراي 5-4 متر عرض مي باشد كه
بخش مياني آن برجسته و طرفين جاده شيب دار
بوده و اثر فشار و سائيدگي چرخها و تردد
كاروانيان بر روي سطوح آن احساس مي گردد .
اين جاده با قطعه سنگهاي قهوه اي مايل به
سياه ( استخراج شده از سياه كوه به همراه
ملات آهك ( ساروج) مفروش گرديده كه پس از
ساليان دراز هنوز محكم و استوار برجاي
مانده است .
بخشي از جاده سنگ فرش توسط كارشناسان
سازمان ميراث فرهنگي ، تاعمق 148 سانتي متر
گمانه زني شده است . مقاطع زير سازي جاده
تااين عمق شامل قلوه سنگ همراه ملات
مشاهده گرديده است .
در برخي از منابع آمده است كه زير سازي
اين جاده بسيار محكم است و در زير آن خرده
زغال ريخته شده و در سطح بالاتر به قطرقابل
ملاحظه اي سنگ قرار داده اند .
البته اين وضع در راه بين ساري و فرح
آباد ديده مي شود كه مربوط
به جاده سازي دوره صفوي است . درنقاط
باتلاقي ،پي راه با زغال چوب ساخته شده است
. بدين طريق كه ابتدا مقداري زغال چوب به
صورت پي در مسير راه ريختند . و سطح رابا
قشري مخلوط از شن و ماسه مي پوشاندند و اگر
لازم بود با تخته سنگ فرش مي كردند . زغال
چوب به دو منظور مصرف مي شد :
1ـ به لحاظ سبكي چوب كه ثقل جسم راه را
به زمين بستر راه منتقل كند و در آن فرو
نرود .
2ـ زغال چوب در نقاط نمناك نمي پوسد .
|
